Nieuwsbrief Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie Nederland, nummer 2 (juni 2010)

De Nieuwsbrief Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie Nederland wordt uitgegeven door de Commissie Cardiovasculaire Preventie en Hartrevalidatie (CCPH) van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) in samenwerking met het CArdiac Rehabilitation Descion Support System (CARDSS) onderzoeksteam en is bedoeld voor iedereen die beroepshalve betrokken is bij hartrevalidatie en secundaire cardiovasculaire preventie.

Inhoud

» Doelgroep

» 1. Landelijk congres Hartrevalidatie op 26 november 2010

» 2. Onderzoek naar de financiering van hartrevalidatie in Nederland

» 3. Bericht van PAAHR - Richtlijn Hartrevalidatie 2010

» 4. Update CARDSS-II onderzoek

» 5. VHVL: Vereniging voor Hart-, Vaat- en Longfysiotherapie

» 6. Agenda

» 7. Hartrevalidatie in het nieuws

Doelgroep

1. Landelijk congres Hartrevalidatie op 26 november 2010

2. Onderzoek naar de financiering van hartrevalidatie in Nederland

Binnen het CARDSS-project is de afgelopen vier maanden onderzoek gedaan naar de financiering van hartrevalidatie. Het onderzoek is uitgevoerd door Tsui-ling Man, een masterstudent Gezondheidswetenschappen en stagiaire bij CARDSS. Binnen het onderzoek zijn drie vragen aan bod gekomen:
- Wat zijn de huidige vergoedingen voor hartrevalidatie en hoe wordt daar gebruik van gemaakt?
- Zijn er financiële knelpunten bij de huidige financiering?
- Waar moet de financiering voor hartrevalidatie aan voldoen om optimaal aan te sluiten bij de geldende richtlijnen?

Uit interviews met hartrevalidatieprofessionals en domeinexperts bleek dat er grote verschillen bestaan tussen de tarieven voor ziekenhuizen en die voor revalidatiecentra. In ziekenhuizen is er een DBC hartrevalidatie voor cardiologen die wordt gedeclareerd voor de poliklinische consulten. De verschillende revalidatiemodules en het intakegesprek worden los gedeclareerd bij de zorgverzekeraar, op basis van verrichtingencodes. In revalidatiecentra wordt de hartrevalidatie vergoed met revalidatie-DBC’s. Deze DBC’s zijn in 2009 ingevoerd; voor die tijd werd er gedeclareerd met zogenoemde revalidatie-behandel-uren (RBU’s).

Veel geïnterviewden noemden dezelfde financiële knelpunten binnen de hartrevalidatie. Met name het ontspanningsprogramma, de eindevaluatie en individuele begeleiding zijn lastig gefinancierd te krijgen. Al in de Richtlijn Hartrevalidatie 2004 wordt aanbevolen om het ontspanningsprogramma als apart onderdeel van de revalidatie op te nemen, maar hiervoor bestaat nog altijd geen vergoeding. De Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling 2010 beveelt verder aan om bij alle patiënten een eindevaluatie uit te voeren en sommige patiënten individueel te begeleiden. Ook hiervoor bestaat nog geen financiering. Omdat de huidige financiering dus niet op alle punten aansluit bij de geldende richtlijnen is het moeilijk de richtlijnen goed in praktijk te implementeren. Voor de (complexe) hartrevalidatie in revalidatiecentra zijn er relatief weinig financiële knelpunten.

Binnen de NVVC-CCPH wordt gewerkt aan een nieuwe, multidisciplinaire DBC Hartrevalidatie die goed aansluit bij de geldende richtlijnen en de beslisboom en die het bestaande systeem van vergoedingen gaat vervangen. Mede vanwege het vallen van het kabinet is het op dit moment echter nog niet duidelijk wanneer de nieuwe DBC precies zal kunnen worden ingevoerd. Vooralsnog zijn we dus nog aangewezen op de huidige financieringsstructuur. Ter overbrugging van deze periode kunnen de resultaten van het onderzoek helpen om praktische implementatie in de praktijk te verbeteren en de vergoeding beter te laten aansluiten bij de verrichtingen.

Eind juni zal het onderzoek worden afgerond. De volledige resultaten zullen dan gepubliceerd worden op www.cardss.nl, onder het tabblad ‘Professionals’. Op basis van de resultaten zullen in het verslag praktische aanbevelingen gegeven worden over de belangrijkste financiële knelpunten. Voor vragen over het onderzoek kunt u contact opnemen met info@cardss.nl.

3. Bericht van PAAHR - Richtlijn Hartrevalidatie 2010

In het project PAAHR is de richtlijn Hartrevalidatie herzien met betrekking tot psychische en sociale doelen door een projectgroep bestaande uit vertegenwoordigers van 9 beroepsverenigingen en 2 patiëntenorganisaties. Het project is door ZonMW gefinancierd in het kader van een subsidieronde die beoogt de kwaliteit van richtlijnen te verbeteren. De conceptversie van de herziene richtlijn Hartrevalidatie is in april jongstleden ter commentaar voorgelegd aan alle betrokken beroepsverenigingen, patiëntenorganisaties en onderzoekers. Wat is er veranderd?

De methode voor wetenschappelijke onderbouwing is aangepast aan de nieuwste standaarden voor richtlijnontwikkeling van het CBO. Er wordt een duidelijker onderscheid gemaakt tussen conclusies uit de literatuur en aanbevelingen – op basis daarvan – voor de praktijk.
De cardioloog is nadrukkelijk benoemd als degene die de patiënt doorverwijst naar hartrevalidatie. De indicaties en contra-indicaties hiervoor zijn verduidelijkt om patiënten met psychische klachten niet ten onrechte van hartrevalidatie uit te sluiten.
De screening, die door de hartrevalidatiecoördinator wordt uitgevoerd en op basis waarvan de doelen van de hartrevalidatie worden vastgesteld, is uitgebreid en sluit preciezer aan op evidence-based interventies. Drie kwart van de patiënten ontwikkelt na een cardiaal incident psychische klachten. In de nieuwe richtlijn wordt een onderscheid gemaakt tussen patiënten met een laag klachtenniveau (verstoord emotioneel evenwicht) en een hoog klachtenniveau. Indien sprake is van dat laatste, moet een psycholoog of psychiater met diagnostiek vaststellen of er sprake is van een depressieve stoornis of angststoornis. De richtlijn beschrijft in welke gevallen psychologische/psychotherapeutische (groeps-) interventies, bewegingsprogramma’s, ontspanningsprogramma’s of medicamenteuze therapie aangeboden moet worden.
In de vernieuwde richtlijn is de aandacht voor sociale steun uitgebreid. Uit de literatuur blijkt een vitaal sociaal netwerk een belangrijke voorwaarde te zijn voor herstel van de hartpatiënt. In samenhang hiermee wordt ook ingegaan op de rol van de mantelzorger (meestal partner). Tenslotte bevat de richtlijn een getrapte screening op knelpunten bij werkhervatting. Alleen als de patiënt zelf problemen verwacht en/of er volgens de cardioloog cardiaal-medische belemmeringen zijn, wordt een uitgebreide checklist aan de patiënt voorgelegd. De richtlijn beschrijft bij welke knelpunten welke interventies ingezet kunnen worden. Afstemming met de bedrijfsarts speelt een belangrijke rol.
Aan deze richtlijn een nieuw hoofdstuk toegevoegd dat gewijd is aan nazorg. Het gaat daarbij om de overdracht naar de eerste lijn en de controle op het ontwikkelen van eventuele psychische problematiek na de hartrevalidatie. Psychische klachten ontwikkelen zich regelmatig pas na verloop van tijd terwijl behandeling ervan ook na enige tijd nog effectief is. Redenen genoeg voor de projectgroep om nazorg in deze richtlijnherziening te willen opnemen.

In de komende periode verwerken wij het commentaar en worden bijbehorende beslisbomen ontwikkeld samen met het CARDSS team. Om implementatie te bevorderen worden samenvattingskaarten voor alle beroepsgroepen en - samen met de HartenVaatgroep - een patiëntenversie ontwikkeld.

De projectgroep PAAHR bestaat uit vertegenwoordigers van: Huis voor de Zorg, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA), De Hart&Vaatgroep Ergotherapie Nederland (EN), Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Nederlandse Vereniging Voor Hart en Vaat Verpleegkundigen (NVHVV), Landelijk Overleg Maatschappelijk Werkers Hartpatiënten (LOMH), Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC), Vereniging voor Hart-, Vaat en Long Fysiotherapie (VHVL), Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), Nederlandse Vereniging Van Arbeidsdeskundigen (NVVA), Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVVP). Het Nederlands Huisarts Genootschap (NHG) en de Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde zijn niet vertegenwoordigd in de projectgroep maar wel betrokken bij de commentaarronde.

Voor meer informatie over het PAAHR project kunt u contact opnemen met de projectleider van PAAHR, dr. Angelique de Rijk.

4. Update CARDSS-II onderzoek

Binnen de CARDSS-II studie is de afgelopen maanden gewerkt aan het ontwikkelen van interne kwaliteitsindicatoren voor hartrevalidatie. Met een groep vertegenwoordigers vanuit alle bij hartrevalidatie betrokken disciplines zijn er 20 indicatoren vastgesteld. Verder wordt op dit moment de MediScore CARDSS 2.0 software van het bedrijf ItéMedical bij zes instellingen getest in een pilot. Na de pilot kunnen de centra instromen in de CARDSS-II studie. Het is overigens ook mogelijk om deel te nemen aan de CARDSS-II studie zonder de MediScore CARDSS software te gebruiken.

Interne indicatoren voor hartrevalidatie
Tijdens de CARDSS-II studie zullen deelnemende centra feedbackrapporten ontvangen met daarin cijfers over hun eigen centrum. Om de centra te kunnen voorzien van bruikbare feedback zijn interne kwaliteitsindicatoren voor hartrevalidatie opgesteld in een consensusprocedure met een vertegenwoordigers van alle bij hartrevalidatie betrokken disciplines. Deze procedure verliep als volgt. Eerst is aan de deelnemende professionals gevraagd om kenmerken van een goede kwaliteit hartrevalidatie te noemen. Daarnaast is er onderzocht welke kenmerken van kwaliteit van hartrevalidatie in de huidige richtlijnen en in de wetenschappelijke literatuur genoemd worden. Vervolgens zijn alle indicatoren die uit deze drie bronnen naar voren kwamen schriftelijk beoordeeld door de deelnemers. Tijdens een afsluitende groepsdiscussie tenslotte, op 24 maart jongstleden, hebben de deelnemers deze beoordelingen met elkaar besproken en is er een definitieve set van 20 indicatoren geselecteerd.

Tijdens de selectie van de indicatoren is geprobeerd om een zo compact mogelijke set te definiëren waarin zowel structuur (organisatiekenmerken), proces (gang van zaken) als patiëntenuitkomsten van hartrevalidatie gemeten worden. Ook is geprobeerd om alle fasen (van doorverwijzing tot eindevaluatie) binnen de hartrevalidatie aan bod te laten komen. Zodra de definitieve omschrijvingen van de indicatoren gereed zijn verschijnt de set online op www.cardss.nl en zal zij aan alle hartrevalidatie-instellingen per post verzonden worden.
De indicatoren zijn uitsluitend bedoeld voor interne kwaliteitsverbetering. Zoals hierboven beschreven zullen instellingen die participeren in de CARDSS-II studie feedback op hun handelen en functioneren ontvangen, opgesteld in termen van de 20 geselecteerde indicatoren. Deze cijfers zijn dan bedoeld voor intern gebruik en zullen nooit aan anderen worden verstrekt.

Start CARDSS-II studie
In de maanden juni, juli en augustus wordt de opvolger van de bestaande CARDSS software, het Mediscore CARDSS 2.0 pakket, bij zes instellingen getest in een pilot. Tijdens deze pilot worden de laatste fouten uit het programma gehaald en kunnen de gebruikers suggesties voor verbetering aandragen. Zoals het er nu naar uitziet zal de definitieve versie van de software in september gereed zijn. Vanaf dat moment zullen de deelnemers aan de pilot instromen in de CARDSS-II studie en kunnen ook andere instellingen gaan deelnemen aan de studie. Voorwaarde voor deelname is dat deelnemers gedurende het onderzoek de informatie van alle hartrevalidatiepatiënten elektronisch vastleggen en geanonimiseerd aanleveren ten behoeve van het wetenschappelijk onderzoek. Dat kan met MediScore CARDSS 2.0, maar natuurlijk ook met andere software. Voor meer informatie over de CARDSS-II studie kunt u de CARDSS website bekijken (onder het tabblad professionals) of contact opnemen met info@cardss.nl.

5. VHVL: Vereniging voor Hart-, Vaat- en Longfysiotherapie

6. Agenda

7. Hartrevalidatie in het nieuws

De redactie: Dr. Roderik Kraaijenhagen (cardioloog, voorzitter NVvC-CCPH en LMDO-H)
Dr. Niels Peek (projectleider CARDSS)
Drs. Mariëtte van Engen (uitvoerder CARDSS-II project)